Алматының этномәдени туристік әлеуеті: сын-қатерлер, мүмкіндіктер және даму стратегиялары

Зерттеудің мақсаты Бұл зерттеу Алматы қаласының этномәдени туризм әлеуетін талдауға, оның негізгі артықшылықтары мен даму барысында туындайтын өзекті мәселелерді айқындауға, сондай-ақ алдағы кезеңдегі даму мүмкіндіктерін анықтауға бағытталған.

Ғылыми-зерттеу жұмысының негізгі проблемасы Зерттеу барысында Алматы қаласында этномәдени туризмнің дамуын шектейтін бірқатар факторлар анықталды. Олардың қатарына туристік инфрақұрылымның жеткіліксіздігі, халықаралық туристік нарықта қаланың әлсіз ілгерілетілуі және мәдени құндылықтардың шамадан тыс коммерциялану қаупі жатады.

Әдіснамасы – Зерттеуде аралас әдіс қолданылды. Зерттеушілер туризм саласының мамандарымен сұхбат жүргізді. Далалық бақылаулар жүргізілді. Қаладағы негізгі этномәдени нысандардың тізімі жасалып сонымен қатар соңғы бес жылдықтағы Алматыға келген туристер саны бойынша статистикалық талдаумен қоса этно-мәдени нысандар бойынша Google Reviews деректері сапалық талдау әдісі арқылы өңделіп, келушілердің тәжірибесін бағалау мақсатында қолданылды.

Зерттеудің бірегейлігі / құндылығы – Алматы қаласының этномәдени туризм әлеуетін кешенді сапалық тұрғыда зерделеуімен айқындалады.

Зерттеу нәтижелері – Алынған нәтижелер этномәдени туризмді дамыту мақсатында инфрақұрылымды жетілдіру, цифрлық және халықаралық маркетинг құралдарын кеңінен қолдану, туристер үшін мәдени-танымдық интерактивті тәжірибелерді дамыту, жергілікті қауымдастықтардың қатысуын күшейту және ірі этномәдени фестивальдерді кең ауқымда ұйымдастыру қажеттігін көрсетеді. 

1. Lestari, Y. B., & Yusra, K. (2022). Identifying tourism potentials of ethno-cultural attractions in Lombok. Sustainability, 14, 16075.

2. Mukatova, R., Mussina, K., & Rodríguez, M. (2022). Scientific approaches to the definition of ethnotourism concept. Eurasian Journal of Economic and Business Studies, 65(3), 47–59. https://doi.org/10.47703/ejebs.v3i65.135

3. Yangutova, A., et al. (2023). Classification and spatial pattern of Mongolian ethno-cultural tourism resources in the Republic of Buryatia. Geography and Natural Resources, 43(Suppl. 1), S109–S115.

4. Ibrahim, A. H., & Falola, J. A. (2021). Assessing the factors that can enhance or hinder community support for ethno-cultural tourism development. FUDMA Journal of Sciences, 5(1), 85–93.

5. Volovyk, V., Lavryk, O., & Maksiytov, A. (2022). Polish ethnocultural landscape of Podillya: Structure, use, protection of cultural heritage. Visnyk of V. N. Karazin Kharkiv National University, (57), 68–80.

6. Fedorova, S. N., & Fedorova, G. A. (2020). Functional typological structure of ethnic and cultural tourism in the Republic of Sakha (Yakutia). Amazonia Investiga, 9(25), 71–77.

7. Richter, L. K., & Smith, V. L. (1979). Hosts and guests: The anthropology of tourism. Pacific Affairs, 51, 711.

8. Graburn, N. (1978). Tourism: The sacred journey. In V. Smith (Ed.), Hosts and guests: The anthropology of tourism. Basil Blackwell.

9. Wood, R. E. (1984). Ethnic tourism, the state, and cultural change in Southeast Asia. Annals of Tourism Research, 11, 353–374. https://doi.org/10.1016/0160-7383(84)90027-6

10. Polukhina, A. N. (2016). A cluster model of ethno-tourism organization in Russian regions. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 8(3), 359–372. https://doi.org/10.1108/WHATT-02-2016-0002

11. Galla, A. (2021). The impact of ethno-tourism on local communities: Balancing cultural preservation with commercialization. Journal of Cultural Heritage and Tourism, 15(3), 234–249.

12. Williams, P., & Simoes, A. (2022). Ecological tourism and its benefits for ethnic communities: Ensuring sustainability in ethno-tourism. Journal of Ecological Tourism Studies, 28(4), 345–359.

13. McIntosh, R. W., & Goeldner, C. R. (1990). Tourism: Principles, practices and philosophies (6th ed.). Wiley.

14. Wang, Y., Shen, H., Yea, Sh., & Zhou, L. (2020). Being rational and emotional: An integrated model of residents’ support of ethnic tourism development. Journal of Hospitality and Tourism Management, 44, 112–121. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2020.05.008

15. Tomczewska-Popowycz, N., & Taras, V. (2022). The many names of “roots tourism”: An integrative review of the terminology. Journal of Hospitality and Tourism Management, 50, 245–258. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2022.02.016

16. Wood, R. (1984). Ethnic tourism, the state, and cultural change in Southeast Asia. Annals of Tourism Research, 11(3), 353–374.

17. Buhalis, D., & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the Internet: The state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609–623.

18. Harris, C. (2006). Almaty: A history of Central Asia’s cultural capital. Central Asia Review, 8(2), 45–62.

19. Ilyasov, K. (2018). Cultural diversity and tourism development in Almaty. Tourism and Development Journal, 9(1), 56–67.

20. MacCannell, D. (1976). The tourist: A new theory of the leisure class. Schocken Books.

21. Kudaibergenova, R. (2017). Tourism infrastructure in Kazakhstan: Barriers and prospects.

22. Rudenko, E., & Johnson, M. (2019). Exploring multicultural tourism in Kazakhstan. Asian Journal of Tourism Research, 7(4), 225–239.

23. Kazakh Tourism. (2020). Kazakhstan 2050 strategy and the role of cultural tourism. Ministry of Culture and Sports of the Republic of Kazakhstan.

24. Pehtereva, N., & Saldybaev, A. (2021). Tourism development strategies in Almaty: A focus on cultural heritage. Journal of Sustainable Tourism, 16(3), 134–151.

25. Bureau of National Statistics of the Agency for Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan. (n.d.). Bureau of National Statistics of the Agency for Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan. Retrieved May 13, 2026, from https://stat.gov.kz/