Preview

Central Asian Economic Review

Кеңейтілген іздеу

Дөңгелек экономика тұрақты бизнес даму факторы ретінде

https://doi.org/10.52821/2789-4401-2026-1-71-84

Толық мәтін:

Аңдатпа

Өндіріс пен тұтынудың тұрақты үлгілеріне көшу қажеттілігі жағдайында айналмалы экономиканың дамуы Қазақстандағы шағын бизнестің тұрақты өсуінің негізгі факторы болып табылады.

Зерттеудің мақсаты – айналмалы экономиканың қағидаттарын шағын бизнесті басқару жүйесіне енгізудің тұжырымдамалық негіздерін дәлелдеу және тиісті ұсыныстар әзірлеу.

Әдіснама нормативтік және талдамалық дереккөздерді, халықаралық тәжірибені талдауға, сондайақ жүйелік және салыстырмалы тәсілдерді қолдануға негізделген.

Зерттеу нәтижесінде Қазақстандағы шағын бизнес жағдайына бейімделген айналмалы экономиканың негізгі элементтері айқындалды, оны енгізудің кедергілері мен қозғаушы факторлары анықталды және бизнес-модельдерге интеграциялау бойынша ұсынымдар берілді. Зерттеудің тәжірибелік маңыздылығы ұсынылған тәсілдерді шағын бизнесті қолдау жөніндегі мемлекеттік саясатты әзірлеу мен тұрақты даму стратегияларын іске асыруда қолдану мүмкіндігінде жатыр.

Авторлар туралы

Р. С. Смагулов
Қазақстан-Американдық еркін университеті
Қазақстан

Өскемен.



Ж. Е. Байкенов
Қазақстан-Американдық еркін университеті
Қазақстан

Өскемен.



А. А. Кайгородцев
Мәскеу қаржы және заң университеті
Ресей

Ярославль.



Әдебиет тізімі

1. Ellen MacArthur Foundation. Circular economy principles. – URL: https://www.ellenmacarthurfoundation.org/circular-economy-principles (дата обращения: 23.05.2025). (электронный ресурс)

2. Kirchherr J., Hekkert M. Barriers to the Circular Economy: Evidence From the European Union (EU) // Ecological Economics. — 2018. — Vol. 150. — P. 264–272. — https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2018.04.028. (журнал)

3. Murray A., Skene K., Haynes K. The Circular Economy: An Interdisciplinary Exploration of the Conceptand Application in a Global Context // Journal of Business Ethics. — 2017. — Vol. 140, No. 3. — P. 369–380. — https://doi.org/10.1007/s10551-015-2693-2. (журнал)

4. Ратнер С.В., Назарова Л.Е., Кирдасинова К.А., Карапетян А.А. Циркулярная модель экономического роста: опыт, возможности и барьеры. – М.: ИНФРА-М, 2022. – 212 с. – https://doi.org/10.12737/1893194. (журнал)

5. Ellen MacArthur Foundation. Towards the Circular Economy: Economic and Business Rationale for anAccelerated Transition. – Cowes: Ellen MacArthur Foundation, 2013. – 112 p. (сборник конференции)

6. Geissdoerfer M., Savaget P., Bocken N. M. P., Hultink E. J. The Circular Economy – A new sustainability paradigm? // Journal of Cleaner Production. – 2017. – Т. 143. – С. 757–768. (журнал)

7. Kirchherr J., Reike D., Hekkert M. Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions // Resources, Conservation and Recycling. – 2017. – Т. 127. – С. 221–232. (сборник конференции)

8. Bradley J. Linear vs circular economy: The key business model differences // Circular Online. – 2024. – URL: https://www.circularonline.co.uk/features/linear-vs-circular-economy-the-key-business-modeldifferences/ (дата обращения: 23.05.2025). (электронный ресурс)

9. Santander Group. Linear and circular economies: What are they and what's the difference // Santander.com. – 2023. – URL: https://www.santander.com/en/stories/linear-and-circular-economies-what-are-theyand-whats-the-difference (дата обращения: 23.05.2025). (электронный ресурс)

10. Deloitte. To shift to a circular economy, act, advocate, advance [Электронный ресурс] // Deloitte WSJ.– URL: https://deloitte.wsj.com/sustainable-business/to-shift-to-a-circular-economy-act-advocate-advance62410ea4?utm_source=chatgpt.com (дата обращения: 24.05.2025). (электронный ресурс)

11. Bowring D. National circular economy plan sets ambitious 80 per cent resource recovery target by 2035 [Электронный ресурс] // ABC News. — 2024. — 18 декабря. — Режим доступа: https://www.abc.net.au/news/2024-12-18/circular-economy-plan-sets-80-per-cent-resource-target/104742304 (дата обращения: 24.05.2025). (электронный ресурс)

12. NSW Environment Protection Authority. NSW reuse revolution eases cost of living crisis [Электронный ресурс] // EPA NSW. — 2024. — 17 июня. — Режим доступа: https://www.epa.nsw.gov.au/News/Media-Releases/2024/EPAMedia240617-NSW-reuse-revolution-eases-cost-of-living-crisis (дата обращения: 24.05.2025). (электронный ресурс)

13. Circle Economy. Circular economy strategies can cut global emissions by 39% [Электронный ресурс] // Circle Economy. — 2023. — Режим доступа: https://www.circle-economy.com/news/circular-economystrategies-can-cut-global-emissions-by-39?utm_source=chatgpt.com (дата обращения: 24.05.2025). (электронный ресурс)

14. Circular economy to contribute over 35 pct of China's carbon reduction by 2030: report [Электронныйресурс] // People's Daily Online. — 2023. — Режим доступа: https://en.people.cn/n3/2023/1205/c9000020106081.html?utm_source=chatgpt.com (дата обращения: 24.05.2025). (электронный ресурс)

15. Eurostat. Almost 12% of materials in the EU came from recycling [Электронный ресурс] // EurostatNews. — 2024. — 13 ноября. — Режим доступа: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostatnews/w/ddn-20241113-1 (дата обращения: 24.05.2025). (электронный ресурс)

16. European Environment Agency. Circular material use rate in Europe [Электронный ресурс] // EEA.— 2024. — Режим доступа: https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/circular-material-use-rate-ineurope (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

17. UK Fashion and Textile Association. Circular Fashion Innovation Network (CFIN) [Электронный ресурс] // UKFT. — 2025. — Режим доступа: https://ukft.org/innovation/cfin/ (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

18. Re:Dish. Environmental Impact [Электронный ресурс] // Re:Dish. — 2025. — Режим доступа: https://www.redish.com/environmentalimpact (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

19. r.World. Reuse System for Events and Venues [Электронный ресурс] // r.World. — 2025. — Режим доступа: https://rworldreuse.com/ (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

20. United Nations Partnership for Action on Green Economy (UN PAGE). A just transition through circulareconomy strategies [Электронный ресурс] // UN PAGE. — 2023. — Режим доступа: https://www.un-page.org/news/report-launch-a-just-transition-through-circular-economy-strategies (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

21. Circular Economy Action Plan [Электронный ресурс] // European Commission. – Режим доступа: https://environment.ec.europa.eu/strategy/circular-economy-action-plan_en. (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

22. EU Cohesion Policy Funds and the Circular Economy [Электронный ресурс] // Cohesion OpenData Platform. – Режим доступа: https://cohesiondata.ec.europa.eu/stories/s/t6h5-3fup (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

23. Mazur-Wierzbicka E. Circular economy: advancement of European Union countries // EnvironmentalSciences Europe. – 2021. – Vol. 33. – Article № 111. – https://doi.org/10.1186/s12302-021-00549-0. – Режим доступа: https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/s12302-021-00549-0. (дата обращения: 27.05.2025). (электронный ресурс)

24. Nakajima N., Vanderburg W.H. A Description and Analysis of the German Packaging Take-BackSystem // Bulletin of Science, Technology & Society. – 2006. – Vol. 26, № 6. – P. 510–517. – https://doi.org/10.1177/0270467606295193.

25. Almén J., Dalhammar C., Milios L., Luth Richter J. Repair in the Circular Economy: Towards a NationalSwedish Strategy // 20th European Roundtable on Sustainable Consumption and Production. – Graz: Verlag der Technischen Universität Graz, 2021. – С. 21–41. – https://doi.org/10.3217/978-3-85125-842-4-15. (журнал)

26. Гурьева М. А., Бутко В. В. Практика реализации модели циркулярной экономики // Экономические отношения. — 2019. — Т. 9, № 4. — С. 2367–2384. — https://doi.org/10.18334/eo.9.4.40991. (журнал)

27. Alimohammadlou, M., & Khoshsepehr, Z. (2023). The role of Society 5.0 in achieving sustainable development: a spherical fuzzy set approach. Environmental Science and Pollution Research, 30(5), 12345– 12358. https://doi.org/10.1007/s11356-023-25543-2. (дата обращения: 28.05.2025). (электронный ресурс)

28. U.S. Environmental Protection Agency (EPA). EPA's SBIR Circular Economy Projects Reduce Wasteand Slow Climate Change [Электронный ресурс]. – 2025. – Режим доступа: https://www.epa.gov/sbir/epas-sbir-circular-economy-projects-reduce-waste-and-slow-climate-change (дата обращения: 28.05.2025). (электронный ресурс)

29. Бюро национальной статистики Республики Казахстан. Охрана окружающей среды в Республике Казахстан: статистический сборник (Environmental Protection in the Republic of Kazakhstan: statistical digest). Сборник за 2019–2023 гг. (англ.). — Алматы, Бюро национальной статистики, 2024. — 113 с. — Режим доступа: [PDF] (файл), URL: file:///mnt/data/С-05-Г-2019-2023%20(англ).pdf (дата обращения: 23.11.2025).

30. Казахстан собрал 3,3 млн тонн коммунальных отходов, но на «полезное» сжигание ушло всего 13 тысяч тонн [Электронный ресурс] // Kazinform. – 2024. – 2 окт. – URL: https://www.inform.kz/ru/kazahstan-sobral-33-mln-tonn-kommunalnih-othodov-no-na-poleznoe-szhiganie-ushlo-vsego-13-tisyachtonn-d32dfd (дата обращения: 05.06.2025). (электронный ресурс)

31. Переработка мусора в Казахстане: сколько проектов предварительно одобрено [Электронный ресурс] // Inbusiness.kz. – 2024. – 1 авг. – URL: https://inbusiness.kz/ru/news/pererabotka-musora-vkazahstane-predvaritelno-odobreno-22-proekta-na-136-mlrd-tenge (электронный ресурс)

32. Циркулярная экономика в действии [Электронный ресурс] // Программа развития ООН (ПРООН) в Казахстане. – 2024. – URL: https://www.undp.org/ru/kazakhstan/stories/cirkulyarnaya-ekonomika-vdeystvii (дата обращения: 05.06.2025). (электронный ресурс)

33. Блочно-модульная котельная: [электронный ресурс]. — Satu.kz. — URL: https://satu.kz/p63867991blochno-modulnaya-kotelnaya.html (дата обращения: 17.11.2025).

34. Rongda Wood Pellet Machine Biomass Fuel: [электронный ресурс] // Alibaba.com. — URL: https://www.alibaba.com/product-detail/Rongda-Wood-Pellet-Machine-Biomass-Fuel_1601572247765.html?spm=a2700.galleryofferlist.p_offer.d_title.6a2c13a0F6I3eR&priceId=0cff9611755f4b3eadfa32278f28d31e (дата обращения: 17.11.2025).


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Смагулов Р.С., Байкенов Ж.Е., Кайгородцев А.А. Дөңгелек экономика тұрақты бизнес даму факторы ретінде. Central Asian Economic Review. 2026;1(1):71-84. https://doi.org/10.52821/2789-4401-2026-1-71-84

For citation:


Smagulov R.S., Baikenov Zh.E., Kaygorodtsev A.A. Circular Economy as a Factor of Sustainable Business Development. Central Asian Economic Review. 2026;1(1):71-84. (In Russ.) https://doi.org/10.52821/2789-4401-2026-1-71-84

Қараулар: 145

JATS XML


ISSN 2789-4398 (Print)
ISSN 2789-4401 (Online)