Қазақстан Республикасында мемлекеттік қызметшілерді бағалаудың ашықтығы мен объективтілігін арттыру құралы ретінде цифрландыру

Зерттеудің мақсаты – Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызметшілердің қызметін бағалау жүйесінде ашықтықты, объективтілікті және тиімділікті арттыру құралы ретінде цифрлық технологиялардың әлеуетін талдау, сондай-ақ бағалау рәсімдеріне интеграцияланатын цифрлық құзыреттер моделін қалыптастыруға арналған тәсілді әзірлеу.

Әдіснамасы – Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық актілерін талдау; цифрландырудың халықаралық рейтингтерін (EGDI, GovTech) зерделеу; салыстырмалы-құқықтық және контенттік талдау; екінші реттік деректерді жинау және өңдеу; БҰҰ, ДБ (Дүниежүзілік банк), ДЭФ (Дүниежүзілік экономикалық форум) тәжірибесіне негізделген модельдеу және аналитика элементтері.

Зерттеудің түпнұсқалығы / құндылығы – Автор мемлекеттік қызметшілерге арналған цифрлық құзыреттер моделін ұсынады, оның құрылымы келесідей: цифрлық жоспарлау және жобалау; цифрлық басқару, орындау және қызмет көрсетуге бағдарлану; деректерді пайдалану; цифрлық қауіпсіздік және этика. Әрбір құзырет саласы үш деңгейден тұратын дағдылар жиынтығын қамтиды: базалық, орташа және жоғары деңгей.

Зерттеу нәтижелері – Қазақстанда мемлекеттік қызметшілер қызметінің тиімділігін цифрлық технологиялар негізінде бағалау тетіктері мен әдістерін дамытуға екі топ себеп кедергі келтіретіні көрсетілді: біріншіден, цифрлық құзыреттердің дамуындағы теңсіздік және цифрлық сауаттылық деңгейлерінің дифференциациясы; екіншіден, мемлекеттік қызметшілердің нақты қызмет бағыттары бойынша цифрлық даярлаудың мазмұнын айқындайтын бірыңғай құқықтық және әдістемелік тәсілдердің болмауы, соның салдарынан цифрлық құзыреттерді объективті бағалаудың мүмкін еместігі.

1. Dunleavy P., Margetts H., Bastow S., Tinkler J. Digital era governance: IT corporations, the state and e-government. – Oxford : Oxford University Press, 2006. – 273 с.

2. United Nations Department of Economic and Social Affairs. Highlights 2021–2022. – New York : United Nations, 2022. – 98 с.

3. OECD. Government at a glance 2021. – Paris : OECD Publishing, 2021. – DOI: 10.1787/1c258f55-en.

4. OECD. The OECD digital government policy framework: Six dimensions of a digital government. – Paris : OECD Publishing, 2020. – (OECD Public Governance Policy Papers ; No. 02). – DOI: 10.1787/f64fed2a-en.

5. United Nations. E-Government survey 2022: The future of digital government [Электронный ресурс]. – 2022. – Режим доступа: https://publicadministration.un.org/en/ (дата обращения: 06.04.2025).

6. OECD. 2023 OECD Digital Government Index: Results and key findings. – Paris : OECD Publishing, 2024. – (OECD Public Governance Policy Papers ; No. 44). – DOI: 10.1787/1a89ed5e-en.

7. Kassen M. E-government in Kazakhstan: The unitary model of implementation // Understanding systems of e-government. – Lanham : Rowman & Littlefield, 2015. – С. 74–131.

8. Dunleavy P. Public sector productivity: Puzzles, conundrums, dilemmas and their solution // Managing under austerity: Delivering under pressure – Performance and productivity in public service / J. Wanna, H.-A. Lee, S. Yates (ред.). – Canberra : ANU Press, 2015. – С. 25–42.

9. Margetts H., Dunleavy P. The second wave of digital-era governance: A quasi-paradigm for government on the Web // Philosophical Transactions of the Royal Society A. – 2013. – Т. 371, № 1987. – Арт. 20120382. – DOI: 10.1098/rsta.2012.0382.

10. United Nations Department of Economic and Social Affairs. Kazakhstan – EGOVKB | United Nations > Data > Country Information [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://publicadministration.un.org/egovkb/en-us/Data/Country-Information/id/87-Kazakhstan (дата обращения: 06.04.2025).

11. World Bank. 2022 GovTech Maturity Index Update: Trends in public sector digital transformation [Электронный ресурс]. – 2022. – Режим доступа: https://www.worldbank.org/en/programs/govtech/2022gtmi (дата обращения: 06.04.2025).

12. Alibekova G., Medeni T., Panzabekova A., Mussayeva D. Digital transformation enablers and barriers in the economy of Kazakhstan // Journal of Asian Finance, Economics and Business. – 2020. – Т. 7, № 7. – С. 565–575. – DOI: 10.13106/jafeb.2020.vol7.no7.565.

13. Khojiev Z. F. Modern methods for evaluating the performance of civil servants // International Conference on Advance Research in Humanities, Sciences and Education. – 2023. – С. 38–43.

14. Bannykh G., Kostina S. Formation of digital competence of state servants in the conditions of government digitalisation: The problem statement // XXIII International Conference Culture, Personality, Society in the Conditions of Digitalization. – 2020. – С. 236–245. – DOI: 10.18502/kss.v5i2.8357.

15. Sergaliyeva R., Bugubayeva R., Tretyakova L. Development of digital competencies of civil servants in the Republic of Kazakhstan // Journal of KazUEFIT. – 2022. – № 1(46). – С. 121–129. – DOI: 10.52260/23047216.2022.1(46).15.

16. Iskendirova S., Shalabayeva M. Talent management: The development of digital competencies of civil servants in Akmola region, Kazakhstan // Kazakhstan-Spectrum. – 2023. – Т. 105, № 1. – С. 69–76. – DOI: 10.52536/2415-8216.2023-1.05.

17. World Bank. GovTech maturity index, 2022 update: Trends in public sector digital transformation [Электронный ресурс]. – 2022. – Режим доступа: https://hdl.handle.net/10986/38499 (дата обращения: 06.04.2025).

18. Slamkul D. Digital transformation of e-government: Opportunities and challenges of implementation [Электронный ресурс]. – 2024. – Режим доступа: https://na-journal.ru/5-2024-informacionnyetekhnologii/11476-digital-transformation-of-e-government-opportunities-and-challenges-of-implementation (дата обращения: 06.04.2025).

19. World Population Review. ICT development index by country [Электронный ресурс]. – 2025. – Режим доступа: https://worldpopulationreview.com/country-rankings/ict-development-index-by-country (дата обращения: 06.04.2025).

20. Buleca J., Mura L. Quantification of the efficiency of public administration by data envelopment analysis // Procedia Economics and Finance. – 2014. – Т. 15. – С. 162–168.

21. Sergaliyeva R., Bugubayeva R., Tretyakova L. Development of digital competencies of civil servants in the Republic of Kazakhstan // Journal of the Kazakh University of Economics, Finance and International Trade. – 2022. – № 1(46). – С. 121–129. – DOI: 10.52260/2304-7216.2022.1(46).15.

22. Iskendirova S., Shalabayeva M. Talent management: The development of digital competencies of civil servants in Akmola region, Kazakhstan // Kazakhstan-Spectrum. – 2023. – Т. 105, № 1. – С. 69–76. – DOI: 10.52536/2415-8216.2023-1.05.

23. Герсонская И. В. Научные подходы к экономической категории «эффективность государственного сектора» // Вестник Евразийской науки. – 2020. – Т. 12, № 2. – DOI: 10.15862/26ECVN220.

24. Смолкова Е. М., Какадий И. И. Обзор понятия и основная характеристика государственной гражданской службы // Бюллетень науки и практики. – 2024. – № 1. – С. 312–319. – DOI: 10.33619/24142948/98/39.

25. Иссенова Г., Бокаев Б., Наурызбек М., Торебекова З. An examination of civil servants’ assessment of the new civil service reforms in Kazakhstan // Central European Journal of Public Policy. – 2024. – Т. 18, № 2. – DOI: 10.2478/cejpp-2024-0006.

26. The World Ranking. E-Government development index by country [Электронный ресурс]. – 2024. – Режим доступа: https://www.theworldranking.com/statistics/712/e-government-development-index-bycountry/ (дата обращения: 15.03.2025).

27. Цифровая демократия — усиление гражданских прав через новые технологии в Республике Казахстан : аналитическая записка. – Астана, 2024 [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://case.apa.kz/storage/uploads/24/11/27/05/10/43/6634.pdf (дата обращения: 15.03.2025).

28. Татарнова К. Масштабный сбой в работе государственных интернет-ресурсов произошел в Казахстане [Электронный ресурс]. – 24 янв. 2025. – Режим доступа: https://inbusiness.kz/ru/last/masshtabnyjsboj-v-rabote-gosudarstvennyh-internet-resursov-proizoshel-v-kazahstane (дата обращения: 15.03.2025).

29. World Bank. GovTech Maturity Index, 2022 update: Trends in public sector digital transformation. – Washington, DC, 2022. – (Equitable Growth, Finance and Institutions Insight – Governance). – URL: https://hdl.handle.net/10986/38499.

30. Slamkul D. Digital transformation of e-government: Opportunities and challenges of implementation [Электронный ресурс]. – 2024. – Режим доступа: https://na-journal.ru/5-2024-informacionnyetekhnologii/11476-digital-transformation-of-e-government-opportunities-and-challenges-of-implementation (дата обращения: 15.03.2025).

31. World Population Review. ICT development index by country [Электронный ресурс]. – 2025. – Режим доступа: https://worldpopulationreview.com/country-rankings/ict-development-index-bycountry#measurements-used-to-calculate-the-ict-development-index (дата обращения: 15.03.2025).

32. Buleca J., Mura L. Quantification of the efficiency of public administration by data envelopment analysis // Procedia Economics and Finance. – 2014. – Т. 15. – С. 162–168.

33. Асриянц К. Г. Критерии и методы оценки эффективности государственных служащих // Индустриальная экономика. – 2021. – Т. 3, № 1. – С. 17–22.

34. Kazakhstan делится опытом цифровизации с партнёрами из Центральной Азии [Электронный ресурс]. – 01 апр. 2024. – Режим доступа: https://optimism.kz/2024/04/01/kazahstan-delitsya-opytomczifrovizaczii-s-partnerami-iz-czentralnoj-azii/ (дата обращения: 16.03.2025).

35. Оразбеков Ч. С. Анализ международного и казахстанского опыта обучения государственных служащих актуальным цифровым навыкам // Молодой ученый. – 2024. – № 19(518). – С. 320–324.

36. Агентство РК по делам государственной службы. Приказ № 71 от 05.04.2023 «Об утверждении типовых квалификационных требований к административным государственным должностям корпуса “B”» [Электронный ресурс]. – Зарегистрирован № 32237. – Режим доступа: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2300032237 (дата обращения: 16.03.2025).

37. Her Majesty’s Government of the United Kingdom. Civil Service success profiles [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://www.gov.uk/government/publications/success-profiles (дата обращения: 16.03.2025).

38. Карапетян Н. С., Каунов Е. Н. Трансформация компетенций государственных служащих в условиях развития цифровых технологий // Креативная экономика. – 2020. – Т. 14, № 6. – С. 993–1010.