Preview

Central Asian Economic Review

Central Asian Economic Review

Кеңейтілген іздеу

Қазақстандағы жастардың жұмыспен қамтылуы: үрдістері мен өңірлік айырмашылықтары (2019–2025 жылдар)

https://doi.org/10.52821/2789-4401-2026-4-95-111

Толық мәтін:

Аңдатпа

Зерттеу мақсаты – Жастарды жұмыспен қамту ұзақ мерзімді әлеуметтік және экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуде шешуші маңызға ие. Бұл мәселе, әсіресе, демографиялық және құрылымдық өзгерістерді бастан өткеріп жатқан дамушы елдер үшін өзекті. Қазақстан Республикасында 2023 жылы күшіне енген «Мемлекеттік жастар саясаты туралы» Заңға енгізілген түзетулер жастар еңбек нарығына қатысты статистикалық көрсеткіштерге айтарлықтай әсер етті. Бұл зерттеуде 20192025 жылдар аралығындағы Қазақстандағы жастар еңбек нарығындағы құрылымдық өзгерістер талданады. Әдіснамасы – Заңнамалық өзгерістерге дейінгі және кейінгі кезеңдердегі еңбек нарығының динамикасын бағалау үшін сипаттамалық статистика, уақыт қатарларын талдау, салыстырмалы өзгерістерді есептеу және өңіраралық салыстыру әдістері қолданылды.

Зерттеудің бірегейлігі / құндылығы – Зерттеудің құндылығы 2023 жылғы мемлекеттік жастар саясаты реформасынан кейінгі Қазақстандағы жастар еңбек нарығының жай-күйіне кешенді талдау ұсынуымен айқындалады.

Зерттеу нәтижелері – Талдау нәтижелері 2023 жылдан кейін байқалған елеулі өзгерістер негізінен еңбек нарығындағы жағдайдың күрт нашарлауынан емес, «жастар» ұғымының статистикалық анықтамасының өзгеруінен туындағанын көрсетті. Жас шегінің кеңеюіне байланысты жастардың жұмыс күші саны айтарлықтай артқанымен, жұмыссыздық деңгейі төмендеуін жалғастырды, ал жұмыспен қамтылу деңгейі негізінен тұрақты болып қалды. Сонымен қатар өңірлер арасында елеулі айырмашылықтар сақталды. Әсіресе, өзін-өзі жұмыспен қамту деңгейі мен NEET санатындағы жастардың үлесі бойынша айырмашылықтар жастардың еңбек нарығына тиімді кірігуіне кедергі келтіретін құрылымдық мәселелердің әлі де сақталып отырғанын көрсетеді.

Авторлар туралы

Э. Қ. Бүйтек
ҚБТУ
Қазақстан

Алматы.



А. М. Сейтқазиева
ҚБТУ
Қазақстан

Алматы.



А. Ш. Дүйсенбиев
ҚБТУ
Қазақстан

Алматы.



Әдебиет тізімі

1. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://sdgs.un.org/2030agenda

2. United Nations. (n.d.). Goal 8: Decent work and economic growth. https://sdgs.un.org/goals/goal8

3. International Labour Organization. (2024). Global employment trends for youth 2024: Decent work, brighter futures. https://doi.org/10.54394/ZUUI5430

4. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2017). Building inclusive labor markets in Kazakhstan.

5. World Bank. (2023). World development report 2023: Migrants, refugees, and societies. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-1941-4

6. Jonbekova, D., Kim, T., Kerimkulova, S., Ruby, A., & Sparks, J. (2021). Employment of international education graduates: Issues of economy and resistance to change. Higher Education Quarterly, 75(4), 618–633. https://doi.org/10.1111/hequ.12321

7. Bekenova, A. (2022). Factors influencing youth unemployment in Kazakhstan. International Journal of Civil Service Reform and Practice, 10(2). https://doi.org/10.56289/ijcsrp.161

8. Gazizova, M. R., Khusainova, Z. S., Vechkinzova, Y. A., & Sarzhanov, D. K. (2021). Assessment of structural shifts in youth employment in Kazakhstan. Buketov Business Review, 104(4), 41–50. https://doi.org/10.31489/2021ec4/41-50

9. Khussainova, Z., Gazizova, M., Abauova, G., Zhartay, Z., & Raikhanova, G. (2023). Problems of generating productive employment in the youth labour market as a dominant risk reduction factor for the NEET youth segment in Kazakhstan. Economies, 11(4), Article 116. https://doi.org/10.3390/economies11040116

10. Republic of Kazakhstan. (2015, February 9). On state youth policy (Law No. 285-V). Adilet Legal Information System. https://adilet.zan.kz/eng/docs/Z1500000285

11. Republic of Kazakhstan. (2016, April 6). On employment of the population (Law No. 482-V). Adilet Legal Information System. https://adilet.zan.kz/eng/docs/Z1600000482

12. Bureau of National Statistics of the Agency for Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan. (n.d.). Labor market statistics. https://stat.gov.kz/en/

13. Bureau of National Statistics of the Agency for Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan. (n.d.). Labor market indicators of the Republic of Kazakhstan. https://stat.gov.kz/en/industries/labor-and-income/stat-empt-unempl/

14. Alshanskaya, A. (2024). Youth in the labour market in Kazakhstan. Kazakhstan Institute for Strategic Studies under the President of the Republic of Kazakhstan.

15. Gurova, E. V. (2023). Features of youth employment in the context of digitalization of the economy. Management of the Personnel and Intellectual Resources in Russia, 12(1), 94–98. https://doi.org/10.12737/23057807-2023-12-1-94-98

16. Rahmani, H., & Groot, W. (2023). Risk factors of being a youth not in education, employment or training (NEET): A scoping review. International Journal of Educational Research, 120, Article 102198. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2023.102198


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Бүйтек Э.Қ., Сейтқазиева А.М., Дүйсенбиев А.Ш. Қазақстандағы жастардың жұмыспен қамтылуы: үрдістері мен өңірлік айырмашылықтары (2019–2025 жылдар). Central Asian Economic Review. 2026;1(4):95-111. https://doi.org/10.52821/2789-4401-2026-4-95-111

For citation:


Buitek E., Seitkazieva A., Duisenbiev A. Youth Employment in Kazakhstan: Trends and Regional Differences (2019–2025). Central Asian Economic Review. 2026;1(4):95-111. https://doi.org/10.52821/2789-4401-2026-4-95-111

Қараулар: 4

JATS XML


ISSN 2789-4398 (Print)
ISSN 2789-4401 (Online)