caerCentral Asian Economic ReviewCentral Asian Economic Review2789-43982789-4401Университет Нархоз10.52821/2789-4401-2025-5-92-105caer-1590Research ArticleНАЦИОНАЛЬНАЯ ЭКОНОМИКА: ВЕКТОРЫ РАЗВИТИЯNATIONAL ECONOMY: DEVELOPMENT VECTORSПоказатели бедности и их динамика в региональной структуре КазахстанаPoverty indicators and their dynamics in the regional structure of Kazakhstanhttps://orcid.org/0009-0001-8894-6268ЖиенбаеваП. Н.ZhiyenbayevaP.

Алматы 

Almaty 

zhiyenbayeva_patyma@live.kaznu.kzhttps://orcid.org/0000-0002-8736-2121ЖиенбаевЕ. А.ZhiyenbayevY.

Алматы 

Almaty 

zhiyenbayev_yerulan@live.kaznu.kzКазНУ имени аль-ФарабиКазахстанAl-Farabi Kazakh National UniversityKazakhstan2025051220250592105Copyright © Жиенбаева П.Н., Жиенбаев Е.А., 20252025Жиенбаева П.Н., Жиенбаев Е.А.Zhiyenbayeva P., Zhiyenbayev Y.Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.https://caer.narxoz.kz/jour/article/view/1590

В данной статье всесторонне исследованы динамика уровня бедности и региональные особенности бедности в Казахстане.

Цель исследования – охарактеризовать изменения уровня бедности и выявить ключевые социально-экономические факторы, оказывающие влияние на её формирование.

В качестве методологической базы использованы методы временного и сравнительного анализа, корреляционного и регрессионного моделирования, а также методы причинности Грейнджера и VAR-прогнозирования.

Научная новизна работы заключается в представлении количественных моделей взаимосвязей между факторами, влияющими на уровень бедности, с учётом региональных различий.

Результаты исследования показали, что бедность тесно связана не только с доходами населения, но и с уровнем безработицы, плотностью населения и состоянием инфраструктуры. Для эффективной реализации политики борьбы с бедностью предлагаются комплексные и регионально дифференцированные подходы.

This article provides a comprehensive analysis of the dynamics and regional characteristics of poverty across the regions of Kazakhstan.

The main objective of the study is to describe the changes in poverty levels and identify the key socioeconomic factors influencing these changes.

The research methodology includes time-series and comparative analysis, correlation and regression modeling, as well as the application of Granger causality and VAR forecasting methods.

The scientific novelty of the study lies in the development of quantitative models that describe the relationships between factors affecting poverty, while accounting for regional specificities.

The findings reveal that poverty is closely associated not only with income levels but also with unemployment, population density, and the state of infrastructure. To ensure the effective implementation of poverty reduction policies, comprehensive and regionally differentiated approaches are proposed.

бедностьрегиональное неравенствосоциальная политикабезработицакорреляционная модельрегрессионная модельpovertyregional inequalitysocial policyunemploymentcorrelation modelregression modelReferencesAgrawal, P. Economic growth and poverty reduction: Evidence from Kazakhstan // Asian Development Review. – 2007. – Vol. 24, № 2. – Б. 90–115. – DOI: 10.1142/S0116110507500102Agrawal, P. (2007). Economic growth and poverty reduction: Evidence from Kazakhstan. Asian Development Review, 24(2), 90–115. https://doi.org/10.1142/S0116110507500102Абенова, Қ. А. Қазіргі отбасылардың әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктері / Қ. А. Абенова. – Алматы: Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ, 2013.Abenova, K. A. (2013). Qazirgi otbasylardyn aleumettik-ekonomikalyk erekshelikteri [Socio-economic features of modern families]. Almaty: T. Ryskulov KazEU (In Kazakh).Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы [Электрондық ресурс]. – URL: https://stat.gov.kz (қаралған күні: 23.07.2025).Bureau of National Statistics of the Agency for Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan. (2025). Official statistics portal. Retrieved July 23, 2025, from https://stat.gov.kzҚуандық, Ж.Б.; Асилова, А.С.; Кар, М. Адами капитал мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық өсуінің басты көзі ретінде // The Journal of Economic Research & Business Administration. – 2022. – №3 (141). – Б. 116–127. – DOI: 10.26577/be.2022.v141.i3.11.Kuandyk, Z. B., Assilova, A. S., & Kar, M. (2022). Human capital as the main source of socio-economic growth of the country. The Journal of Economic Research & Business Administration, 3(141), 116–127. https://doi.org/10.26577/be.2022.v141.i3.11 (In Kazakh).Халитова, М.М.; Нурымова, С.К.; Дюсебаева, Ж.К. Демографиялық жағдайды жақсарту үшін Қазақстан ауылдарының әлеуметтік инфрақұрылымын дамыту тетіктері // «Тұран» университетінің хабаршысы. – 2023. – №1 (97). – Б. 90–103. – DOI: 10.46914/1562-2959-2023-1-1-90-103.Khalitova, M. M., Nurymova, S. K., & Dyusebayeva, Zh. K. (2023). Mechanisms for developing the social infrastructure of Kazakhstan’s villages to improve the demographic situation. Vestnik Universiteta Turan (Herald of Turan University), 1(97), 90–103. https://doi.org/10.46914/1562-2959-2023-1-1-90-103 (In Russian).Расулова, А.М.; Галинова, А.Т.; Киричок, О.В.; Давлетбаева, Н.Б. Аймақтар негізінде кедейлік деңгейіне салыстырмалы талдау: Қазақстан мысалында // Вестник Карагандинского университета. Economy Series. – 2022. – № 3(107). – Б. 272–280. – DOI: 10.31489/2022Ec3/272-280.Rasulova, A. M., Galinova, A. T., Kirichok, O. V., & Davletbayeva, N. B. (2022). Comparative analysis of the level of poverty by region: The case of Kazakhstan. Vestnik Karagandinskogo Universiteta. Economy Series, 3(107), 272–280. https://doi.org/10.31489/2022Ec3/272-280 (In Russian).Eurostat. People at risk of poverty or social exclusion in 2023 [Электрондық ресурс]. – News article, 12.06.2024. – URL: https://ec.europa.eu/eurostat/ (қаралған күні: 22.07.2025).Eurostat. (2024, June 12). People at risk of poverty or social exclusion in 2023. Retrieved 22 July, 2025, from https://ec.europa.eu/eurostat/Sánchez-Martí, J. A. La pobreza y la desigualdad económica según la vulnerabilidad territorial // European Public & Social Innovation Review. – 2024. – Vol. 9. – P. 01–18. – DOI: 10.31637/epsir-2024-448.Sánchez-Martí, J. A. (2024). La pobreza y la desigualdad económica según la vulnerabilidad territorial [Poverty and economic inequality by territorial vulnerability]. European Public & Social Innovation Review, 9, 1–18. https://doi.org/10.31637/epsir-2024-448Chulanova, Z.; Brimbetova, N.; Satybaldin, A.; Dzhanegizova, A. Poverty in the Kazakhstan Regions: Assessing the Influence of Key Indicators on Differences in Its Level // Sustainability. – 2024. – Vol. 16. – Art. 6752. – DOI: 10.3390/su16166752Chulanova, Z., Brimbetova, N., Satybaldin, A., & Dzhanegizova, A. (2024). Poverty in the Kazakhstan regions: Assessing the influence of key indicators on differences in its level. Sustainability, 16, 6752. https://doi.org/10.3390/su16166752Киреева А. А., Нурбацин А. С., Халитова М. М. Assessing Inequality of Income Distribution and Education in the Regions of Kazakhstan // Экономика региона. – 2023. – Т. 19, № 3. – С. 741–752. – DOI: 10.17059/ekon.reg.2023-3-10.Kireyeva, A. A., Nurbatsin, A. S., & Khalitova, M. M. (2023). Assessing inequality of income distribution and education in the regions of Kazakhstan. Economy of Regions, 19(3), 741–752. https://doi.org/10.17059/ekon.reg.2023-3-10 (In Russian).Mukhamediyev B., Bimendiyeva L., Dauliyeva G., Temerbulatova Zh. Unrest in Kazakhstan: Economic background and causes // Cogent Economics & Finance. – 2023. – Vol. 11, No. 2. – Article 2263305. – DOI: 10.1080/23322039.2023.2263305.Mukhamediyev, B., Bimendiyeva, L., Dauliyeva, G., & Temerbulatova, Z. (2023). Unrest in Kazakhstan: Economic background and causes. Cogent Economics & Finance, 11(2), 2263305. https://doi.org/10.1080/23322039.2023.2263305Сағынбай Ә.Ғ., Қабылқайратқызы Р., Даулиева Ғ.Р., Қондыбаева С.К. Қазақстан Республикасындағы кедейлік тереңдігі көрсеткішінің жұмыссыздыққа ықпалы // Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің Хабаршысы. – 2024. – № 3 (74). – Б. 217–222. – DOI: 10.47649/vau.24.v74.i3.19.Sagynbay, A. G., Kabylkairatkyzy, R., Dauliyeva, G. R., & Kondybayeva, S. K. (2024). The impact of the poverty depth indicator on unemployment in the Republic of Kazakhstan. Bulletin of Kh. Dosmukhamedov Atyrau University, 3(74), 217–222. https://doi.org/10.47649/vau.24.v74.i3.19 (In Kazakh).Барышникова, Н.А.; Душевина, Е.М.; Кирилюк, О.М.; Найденова, Н.В.; Шкрябина, А.Ю. Strategic Priorities for the Human Capital Development in the Context of Socio-Economic Inequality of Russia’s Regions // IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. – 2021. – Т. 666. – Ст. 062072. – DOI: 10.1088/1755-1315/666/6/062072.Baryshnikova, N. A., Dushevina, E. M., Kiriliuk, O. M., Naidenova, N. V., & Shkryabina, A. Y. (2021). Strategic priorities for the human capital development in the context of socio-economic inequality of Russia’s regions. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 666, 062072. https://doi.org/10.1088/1755-1315/666/6/062072World Bank. Kazakhstan – Poverty and Equity Brief [Электрондық ресурс]. – Washington, DC: World Bank Group, 2024. – URL: https://worldbank.org (қаралған күні: 23.07.2025)World Bank. (2024). Kazakhstan: Poverty and Equity Brief. Washington, DC: World Bank Group. Retrieved July 23, 2025, from https://worldbank.orgКангалакова, Д.М.; Айдарова, А.Б.; Ибраимова, С.Ж.; Апсенбетова, Г.Т. Қазақстан өңірлерінде кедейшілік деңгейін талдау // The Journal of Economic Research & Business Administration. – 2024. – № 1 (147). – Б. 145–… – DOI: 10.26577/jerba2024147112.Kangalakova, D. M., Aidarova, A. B., Ibraimova, S. Zh., & Apsenbetova, G. T. (2024). Analysis of the level of poverty in the regions of Kazakhstan. The Journal of Economic Research & Business Administration, 1(147), 145. https://doi.org/10.26577/jerba2024147112 (In Kazakh).Нурланова, Н.К.; Альжанова, Ф.Г.; Днишев, Ф.М. Қазақстанның инклюзивті аймақтық даму деңгейін бағалау әдістері мен тәжірибесі // Экономика: стратегия и практика (Economics: the Strategy and Practice). – 2023. – Т. 18, № 4. – Б. 109–126. – DOI: 10.51176/1997-9967-2023-4-109-126.Nurlanova, N. K., Alzhanova, F. G., & Dnishev, F. M. (2023). Methods and practice of assessing the level of inclusive regional development of Kazakhstan. Economics: the Strategy and Practice, 18(4), 109–126. https://doi.org/10.51176/1997-9967-2023-4-109-126 (In Russian).Смағамбет, Б.Ж.; Айқынбайқызы, А. Орталық Азиядағы халық әл-ауқатының жақсаруы: салыстырмалы талдау // Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ Хабаршысы. Педагогика. Психология. Әлеуметтану сериясы. – 2023. – № 2 (143). – Б. 434–442. – DOI: 10.32523/2616-6895-2023-143-2-434-442.Smagambet, B. Zh., & Aiqynbaiqyzy, A. (2023). Improvement of people’s well-being in Central Asia: A comparative analysis. Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University. Pedagogy. Psychology. Sociology Series, 2(143), 434–442. https://doi.org/10.32523/2616-6895-2023-143-2-434-442 (In Kazakh).

The authors declare that there are no conflicts of interest present.